Luật Trí tuệ nhân tạo: doanh nghiệp đang dùng AI cần làm gì trước 1/3/2027

Các mốc cần nhớ

Ngày	Nội dung	Văn bản
1/3/2026	Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực	Luật 134/2025/QH15, Điều 34
1/5/2026	Nghị định hướng dẫn thi hành có hiệu lực	Nghị định 142/2026/NĐ-CP, Điều 45
15/8/2026	Danh mục 46 hệ thống AI rủi ro cao có hiệu lực	Quyết định 33/2026/QĐ-TTg
1/3/2027	Hết thời gian chuyển tiếp với hệ thống đã hoạt động trước 1/3/2026, trừ y tế, giáo dục, tài chính	Luật 134/2025/QH15, Điều 35
1/9/2027	Hết thời gian chuyển tiếp với y tế, giáo dục, tài chính	Luật 134/2025/QH15, Điều 35

Hệ thống của doanh nghiệp thuộc mức rủi ro nào

Luật chia hệ thống trí tuệ nhân tạo thành ba mức: rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp (Điều 9 khoản 1).

Danh mục rủi ro cao do Thủ tướng ban hành tại Quyết định 33/2026/QĐ-TTg gồm 46 hệ thống trong sáu lĩnh vực: giao thông vận tải 31, dân tộc và tôn giáo 7, giáo dục 3, y tế 2, ngân hàng 2, tố tụng 1.

Không phải công cụ AI nào cũng thuộc mức trung bình. Nghị định 142/2026/NĐ-CP, Điều 9 khoản 3 nêu các trường hợp không thuộc mức này, trong đó có công cụ văn phòng mà người dùng biết rõ mình đang dùng AI và không giả lập danh tính, và hệ thống không tương tác, không cung cấp trực tiếp dịch vụ hay nội dung ra công chúng.

Một chatbot trả lời khách trên website hay Zalo OA thì tương tác trực tiếp với công chúng, nên không nằm trong hai trường hợp trên. Doanh nghiệp cần tự đánh giá mức rủi ro của nó.

Ba trách nhiệm cần làm trước

1. Phân loại và thông báo trước khi đưa vào sử dụng

Nhà cung cấp hệ thống rủi ro trung bình và rủi ro cao phải thông báo kết quả phân loại cho Bộ Khoa học và Công nghệ qua Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo, trước khi đưa hệ thống vào sử dụng (Luật 134/2025/QH15, Điều 10 khoản 3; Nghị định 142/2026/NĐ-CP, Điều 14). Đây là tự khai báo bằng phương thức điện tử, cổng tự cấp mã định danh. Khi cổng chưa chính thức vận hành, doanh nghiệp thông báo qua kênh Bộ Khoa học và Công nghệ công bố (Nghị định 142, Điều 46).

2. Minh bạch và gắn nhãn

Điều 11 của Luật có tên "Trách nhiệm minh bạch":

• Âm thanh, hình ảnh, video do hệ thống AI tạo ra được đánh dấu ở định dạng máy đọc (khoản 2).
• Bên triển khai phải thông báo rõ khi cung cấp ra công cộng văn bản, âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo hoặc chỉnh sửa nếu nội dung đó có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực (khoản 3).
• Nội dung mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế phải gắn nhãn dễ nhận biết (khoản 4).

Nội dung chỉ dùng trong nội bộ, không công bố ra ngoài, không cần nhãn hiển thị (Nghị định 142, Điều 18 khoản 4).

3. Báo cáo sự cố

Sự cố nghiêm trọng khẩn cấp phải có báo cáo sơ bộ trong 72 giờ kể từ khi xác nhận, các sự cố nghiêm trọng khác trong 5 ngày làm việc. Báo cáo chính thức nộp trong 15 ngày kể từ ngày nộp báo cáo sơ bộ (Nghị định 142, Điều 19).

Thời gian chuyển tiếp: ai được, ai không

Điều 35 chỉ cho thời gian chuyển tiếp với hệ thống đã đưa vào hoạt động trước 1/3/2026: 18 tháng với y tế, giáo dục và tài chính, 12 tháng với các lĩnh vực còn lại. Trong thời gian này hệ thống vẫn được hoạt động, trừ khi bị yêu cầu tạm dừng (khoản 2). Hệ thống ra mắt sau 1/3/2026 không có thời gian chuyển tiếp theo Luật.

Với hệ thống trong danh mục rủi ro cao, Quyết định 33/2026/QĐ-TTg, Điều 4 quy định riêng: hệ thống đã chạy trước 15/8/2026 phải đáp ứng trước 1/9/2027 (y tế, giáo dục, tài chính) hoặc 1/3/2027 (lĩnh vực khác); hệ thống đưa vào dùng trong 6 tháng kể từ 15/8/2026 có hạn đến 1/3/2027.